مشخصات كلمات دخيل در زبان عربي كدامند؟
Ərəb dilində alinma sözlərin göstəriciləri
1-اگر در ساختار كلمهاي حروف «ج، ق» با هم بكار روند كلمهي مذكور عربي نيست (جلايق، جوالق، جوسق و..)
2 –اگر حروف «س، ج» در يك كلمه با هم بيايند كلمه مذكور عربي نيست. (سجلّ، سجق)
3-حروف «ص، ج» در لغت عربي با هم بكار نميروند. (صنجه، صولجان)
4– اسمي كه در آن حرف «ن» و بعد از آن حرف «ر»باشد عربي نيست. (نرد، نرجس، نرجه)
5-اسمي كه در آن بعد از حرف «ن» و بعد از آن حرف «و» بيايد عربي نيست. (نوح، نور، نوفل)
6–كلماتي كه از حروف «ب، س، ت» تشكيل شوند عربي نيستند (سبت، تبس و..)
7–كلماتي كه در ساختارآنها حروف «ط، ج» با هم بيايند عربي نيستند. مگر اسم خاصّ باشند [در اين صورت هم عربي نيست]
8 –حرف «ز» اگر دركلمهاي پس از حروف «د، ب، س، ت» بيايد آن كلمهي مذكور عربي نيست.
9–كلماتي كه اوزان عروضي نداشته و در بابهاي افاعله عربي نگنجند، عربي نيستند.
10–كلمات رباعي و خماسي كه در آنها حروف لبي –كناري «ف، ر، م، ن، ل، پ» باشد عربي نيستند. [رجوع شود به واژههاي دخيل در قرآن . آرتور جفري ص45 -44 همچنين فرهنگ واژگان آکئدی محمد داود سلّوم ص41 و42].
11- كلمات عربي اصيل بايستي ريشهي سه حرفي (قَعََلَ) داشته باشند، در غير اينصورت عربي اصيل نيستند. «ح. اوموداوغلو»
12-لغتي كه در ساختار آن حرف ث» و «ع» باهم بكار روند، عربي نيستند. (عثمان،ثعبان، ثعلب) «ح. اوموداوغلو»
13-كلماتي كه دو حرفي باشند عربي نيستند. (لا، ربّ، بل، تل، جس) «ح. اوموداوغلو»
14-كلمات سه حرفي كه داراي علامت تشديد باشند عربي نيستند.
۱۵-كلمات و اسامي كه بر وزن فُعولان (خوراسان)، فاعيل (آمين)، فعلله (خسندق) باشند عربي نيستند.. [عرب ديلينده تورك منشألي سؤزلر. «عباّس زاهدي»]
17-كلماتي كه جمع مكسّر دارند عربي نيستند. «ح. اوموداوغلو»
سه مثل از امثال عربي كه كلمات تركي و ساختار تركي دارند
1-اذا سار ششلك عند الكلب سمّهُ عوعو آغا [ايته ايشين دوشرسه آديني عوعو آغا چاغير]
(كلمه آغا تركي)
2-اشتغل بباره و حسّب البطاله [چاليش پول قازان بونو دا ايگيدليك حساب ائت]
(كلمه باره معرّب از پارا بمعني پول است كه از تركي عثماني گرفته شده است)
3-الدّينسيزُ يريد له ايمانسيزا [دينسيزين اليندن ايمانسيز گلر] (گرته برداي از مثل تركي. پسوند «سيز» تركي است و در معني سلبيّت بكار ميرود)
براي آگاهي بيشتر به كتاب الامثال البغداديّه. «الشّيخ جلال الخنفي» بغداد 1963 مراجعه فرمائيد.
تحقيق و گرد آوري: حسن اومود اوغلو – تبريز

